Trong kỳ thi IELTS, dạng bài Writing Task 1 Process yêu cầu bạn mô tả các bước của một quy trình hoặc chu trình. Bài viết này của Edulife sẽ hướng dẫn bạn nắm được bố cục, chi tiết cách viết, triển khai từng bước hợp lý, đồng thời chỉ ra những lỗi thường gặp, giúp bạn tự tin làm bài, chinh phục band điểm cao nhất.
Dạng bài Process trong IELTS Writing Task 1 là gì?
Dạng bài Process trong IELTS Writing Task 1 yêu cầu thí sinh mô tả một quy trình hoặc chu trình. Nội dung có thể là quy trình sản xuất, chu trình sinh trưởng của động vật/thực vật hoặc một sơ đồ kỹ thuật. Mục tiêu là thể hiện khả năng quan sát, phân tích và diễn đạt chính xác các bước, mối quan hệ giữa chúng, đồng thời sử dụng từ nối và cụm từ chuyên dụng để bài viết mạch lạc, dễ hiểu.
Phân loại 2 dạng bài Process chính
Hiểu rõ loại quy trình sẽ giúp bạn lựa chọn từ vựng và cấu trúc câu phù hợp, từ đó trình bày bài viết logic và chính xác hơn. Các bài Process được chia thành 2 nhóm chính dựa trên bản chất của quy trình dưới đây:
Quy trình nhân tạo (Manufacturing Process)
Đây là các quy trình sản xuất hoặc chế biến mà con người hoặc máy móc thực hiện như quy trình sản xuất bánh mì, lọc nước, chế biến giấy,… Bài viết thường yêu cầu mô tả từng bước theo thứ tự logic, bắt đầu từ nguyên liệu đầu vào, quá trình xử lý đến sản phẩm cuối cùng.
Quy trình tự nhiên (Natural Process/Cycle)
Đây là các chu trình tự nhiên diễn ra trong môi trường hoặc sinh vật, không chịu tác động trực tiếp của con người, thường liên quan đến chu trình sống, hiện tượng tự nhiên, ví dụ như chu trình nước, sự hình thành đảo, vòng đời của động vật/thực vật,… Khi mô tả, cần nhấn mạnh trình tự tự nhiên và mối quan hệ nguyên nhân – kết quả giữa các giai đoạn.
>> Xem thêm:
Cấu trúc 3 đoạn chuẩn cho bài Process
Bài viết đạt band cao cần đủ 3 phần: Introduction – Overview – Body, mỗi phần giữ một vai trò riêng, cụ thể là:
Introduction: Paraphrase đề bài
Phần mở bài là nơi giới thiệu sơ lược quy trình và diễn đạt lại đề bài bằng từ ngữ khác để tránh lặp từ. Thường chỉ cần 1 câu ngắn gọn nhưng vẫn đảm bảo nêu được đối tượng và loại quy trình. Gợi ý từ và cấu trúc:
- Demonstrates, illustrates, the process of…
- The diagram illustrates the process of…
- The flow chart demonstrates how…
Ví dụ: The diagram illustrates the process of producing sugar from sugar cane.
Overview: Tổng quát quy trình
Đây là phần tóm tắt toàn bộ quy trình, giúp giám khảo nắm được bức tranh tổng thể trước khi đọc chi tiết. Phần Overview cần trả lời các câu hỏi:
- Quy trình gồm bao nhiêu bước chính?
- Bắt đầu từ đâu và kết thúc ở đâu?
- Quy trình có tuyến tính (linear) hay tuần hoàn (cyclical)?
Lưu ý: Không mô tả chi tiết từng bước, chỉ tóm lược số lượng bước, điểm đầu – cuối và đặc điểm chung.
Ví dụ:
Man-made process:
Overall, the process of producing sugar from sugar cane involves seven main stages, beginning with planting and ending with the production of refined sugar.
Natural process:
Overall, the water cycle is a continuous process consisting of four main stages, from evaporation to rainfall and collection.
Body: Mô tả chi tiết từng bước
Phần Body là nơi bạn diễn giải chi tiết các bước trong quy trình. Để cân đối và mạch lạc, bạn nên gộp các bước nhỏ thành hai đoạn sau:
Body 1: Mô tả các bước đầu tiên
- Trình tự: từ trái sang phải hoặc từ trên xuống dưới sơ đồ.
- Dùng thì hiện tại đơn, câu bị động để giữ tính học thuật.
Ví dụ:
At the beginning of the process, the raw materials are collected.
Initially, water is heated until it evaporates to form steam.
Body 2: Mô tả các bước tiếp theo và kết thúc
- Sử dụng từ nối: then, after that, subsequently, finally, in the final stage…
- Nếu là quy trình tuần hoàn, nhấn mạnh bước cuối lặp lại.
- Mẹo hay: Liên kết các bước bằng câu phức để bài trôi chảy, đồng thời chọn lọc ý chính, tránh lan man.
Ví dụ:
The mixture is filtered and transferred into containers.
Finally, the finished product is packaged and ready for distribution.
Các bước triển khai bài viết chi tiết
Nhiều thí sinh thường vội vàng mô tả các bước mà không có kế hoạch, dẫn đến bài viết bị rời rạc và thiếu mạch lạc. Để viết đúng trọng tâm, bạn nên triển khai bài theo các bước dưới đây:
Bước 1: Phân tích sơ đồ
Trước khi bắt đầu viết, dành vài phút để quan sát toàn bộ sơ đồ. Bạn cần xác định:
- Quy trình là tuyến tính (linear) hay tuần hoàn (cyclical).
- Số lượng các bước chính trong quy trình.
- Điểm bắt đầu và điểm kết thúc của sơ đồ.
- Các luồng nối các bước và mũi tên quay lại nếu có (loop/cycle).
Bạn nên ghi nhanh nháp các bước chính (ví dụ: Harvest → Crush → Extract → Purify → Pack) và mô tả 5–7 bước then chốt để trình bày.
Bước 2: Lập dàn ý và chọn thì
Sau khi phân tích sơ đồ, bạn cần lập dàn ý cho bài viết và xác định thì sử dụng. Với hầu hết các quy trình, thì hiện tại đơn là phù hợp nhất, tuy nhiên:
- Quy trình do con người tạo ra (man-made): ưu tiên câu bị động (is harvested, is crushed, is filtered).
- Quy trình tự nhiên: dùng thì hiện tại đơn (evaporates, condenses, forms).
Bước 3: Viết bài với các từ nối trình tự
Khi bắt tay vào viết Body, hãy trình bày các bước theo đúng thứ tự và sử dụng các từ nối để bài viết trôi chảy:
- Trình tự cơ bản: first/initially → next → then → subsequently → finally.
- Nếu là quy trình tuần hoàn, giải thích cách vòng lặp hoạt động: after X, the process returns to Y.
- Dùng câu ngắn, rõ ràng, kết hợp mệnh đề quan hệ hoặc liên từ (which, while, whereas) để nối thông tin và tránh câu thô.
Ví dụ:
Firstly, the sugar cane is harvested and transported to the mill, where it is crushed to extract juice.
Next, the juice is clarified and boiled to remove impurities.
Subsequently, the concentrated syrup is crystallised and centrifuged; finally, the crystals are dried and packed for distribution.
Bí quyết ghi điểm (Lexical Resource & Grammar)
Khi làm IELTS Writing Task 1 Process, ngoài việc mô tả đúng các bước, việc sử dụng từ vựng phong phú và ngữ pháp chính xác là yếu tố quan trọng để đạt band cao. Các giám khảo đánh giá cao khả năng trình bày mạch lạc, ngôn từ học thuật và sự đa dạng trong câu. Dưới đây là những bí quyết quan trọng giúp bạn ghi điểm Lexical Resource & Grammar:
Sử dụng câu bị động (Passive Voice) cho quy trình sản xuất
Khi mô tả quy trình do con người tạo ra (manufacturing/processing), câu bị động là lựa chọn tốt nhất vì tập trung vào hành động được thực hiện hơn là người thực hiện. Điều này giúp bài viết mang tính học thuật, trang trọng và phù hợp với tiêu chí Grammatical Range & Accuracy của IELTS, nhấn mạnh quá trình diễn ra hơn là ai thực hiện. Trong passive voice, chủ ngữ nhận hành động và động từ được chia theo cấu trúc be + past participle (quá khứ phân từ).
Ví dụ: The raw materials are collected and transported to the factory.
Sử dụng câu chủ động (Active Voice) cho quy trình tự nhiên
Với quy trình tự nhiên (natural process) như chu trình phát triển của động/thực vật, chu trình nước,… câu chủ động là lựa chọn ưu tiên vì các điểm trong quy trình thường là chính thể tự nhiên tiến hành hành động đó. Câu chủ động giữ cho mô tả rõ ràng, trực tiếp và phù hợp với diễn biến tự nhiên của hiện tượng. Việc sử dụng active voice cho natural process giúp phản ánh trình tự tự nhiên và rõ ràng hơn, đồng thời tạo sự linh hoạt trong ngôn ngữ mô tả.
Ví dụ:
Water evaporates from the surface of the ocean.
Plants absorb nutrients through their roots.
Hệ thống từ nối chỉ thứ tự
Một phần quan trọng của Lexical Resource trong Writing Task 1 Process là dùng từ nối thể hiện trình tự để bài viết trôi chảy và logic. Những từ này giúp người đọc/giám khảo dễ theo dõi từng bước trong quy trình. Việc sử dụng đa dạng từ nối giúp tăng mức độ liên kết câu/đoạn và thể hiện rõ trình tự các bước trong quy trình. Từ nối diễn tiến thường dùng gồm:
- Bắt đầu: Firstly, Initially, At the beginning,…
- Theo sau: Next, Following that, After that,…
- Tiếp tục: Subsequently, Later,…
- Song song: Simultaneously, During, Meanwhile,…
- Kết thúc: Finally, Lastly, In the final stage,…
- Liên kết logic: Following which, After which, Once this stage is completed,…
Cách biến đổi từ vựng từ Động từ (Verb) sang Danh từ (Noun)
Để tránh lặp từ và nâng cao Lexical Resource, bạn có thể chuyển đổi những động từ thường dùng trong process sang danh từ tương ứng. Đây là một kỹ thuật nominalisation – dùng danh từ thay vì động từ giúp câu văn “học thuật” và linh hoạt hơn.
Sử dụng danh từ thay cho động từ trong một số vị trí sẽ giúp bạn tránh lặp cùng một dạng từ, đồng thời làm rõ chủ thể hoạt động hoặc kết quả của hành động mà không cần lặp lại động từ quá nhiều lần. Ví dụ chuyển đổi phổ biến:
- produce → production
- mix → mixture
- filter → filtration
- combine → combination
- extract → extraction
- heat → heating
- transport → transportation.
Những lỗi thường gặp khiến bạn mất điểm
Mô tả sơ đồ quy trình trong IELTS Writing Task 1 Process yêu cầu bạn quan sát kỹ và diễn đạt là chính xác. Tuy nhiên, rất nhiều thí sinh vẫn mắc phải các lỗi phổ biến sau đây:
Bỏ sót các bước trong sơ đồ
Một sai lầm thường gặp là bỏ qua một hoặc vài bước quan trọng trong sơ đồ mà đề bài cung cấp. Khi bạn không mô tả đầy đủ trình tự các bước, bài viết sẽ thiếu tính hoàn chỉnh, khiến giám khảo đánh giá bạn không “bao quát hết yêu cầu đề bài”.
Lưu ý: Nếu sơ đồ có nhiều công đoạn nhỏ, hãy gộp các bước liên quan lại với nhau thay vì bỏ sót toàn bộ.
Thiếu từ nối giữa các giai đoạn (làm bài rời rạc)
Process là bài mô tả trình tự các bước logic. Khi thiếu các từ nối diễn tiến (sequencing words) như firstly, next, then, subsequently, finally, after which…, bài viết dễ trở nên rời rạc và thiếu liên kết. Không có các từ nối này, giám khảo khó theo dõi hướng đi của bài, ảnh hưởng tới điểm Coherence & Cohesion.
Đưa ý kiến cá nhân vào bài viết
Trong IELTS Writing Task 1 Process, bạn không nên đưa cảm nhận cá nhân hay đánh giá chủ quan như “I think”, “In my opinion” hoặc “It is good/bad…”. Đây là bài mô tả khách quan dữ liệu/quy trình, chứ không phải bài luận. Thêm ý kiến cá nhân không chỉ thiếu phù hợp mục đích Task 1, mà còn có thể kéo điểm Task Achievement và Lexical Resource xuống.
Thiếu từ nối thể hiện tiến trình
Một lỗi thường gặp thêm là không dùng đủ từ nối thể hiện tiến trình dù các bước đã được liệt kê. Mô tả Process không chỉ cần nói bước nào xảy ra, mà cần chỉ rõ trình tự diễn ra như thế nào. Thiếu các từ nối này làm bài thiếu liên kết logic, khiến người đọc khó theo dõi từng giai đoạn. Một số từ nối bạn nên dùng để thể hiện rõ trình tự là:
Initially/first/at the beginning…
After that/then/subsequently…
Meanwhile/at the same time…
Finally/in the final stage…
Để viết bài Writing Task 1 Process tốt, bạn cần mô tả đúng trình tự, dùng từ nối hợp lý và tránh các lỗi phổ biến. Thực hành theo hướng dẫn trên từ Edulife sẽ giúp bạn trình bày bài mạch lạc, tối ưu điểm Writing Task 1 và tiến gần hơn tới band điểm cao.
